• Unable to create CTools CSS cache directory. Check the permissions on your files directory.
  • Unable to create CTools CSS cache directory. Check the permissions on your files directory.

ตอบความคิดเห็น

เส้นทางของฮาลาลไทยในอาเซียน (2)

จากตอนที่แล้วที่ได้กล่าวถึงความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับอาหารฮาลาลและสถานการณ์อุตสาหกรรมอาหารฮาลาลของประเทศไทยในภาพรวม วันนี้จะได้พูดถึงการปรับตัวของประเทศไทยในเรื่องแนวคิดและแผนพัฒนาอุตสาหกรรมอาหารฮาลาลใหม่ ทั้งนี้ มีผลการวิจัยที่ชี้ให้เห็นหลายแนวทางที่จะเป็นประโยชน์แก่การพัฒนาอุตสาหกรรมอาหารฮาลาลของไทย เช่น การจัดสรรงบประมาณเพื่อสนับสนุนอุตสาหกรรมอาหารฮาลาล ต้องตรงเป้าหมายไม่ปล่อยให้มีการใช้งบประมาณไปกับแผนงานและโครงการที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับฮาลาลจริงและสามารถขอรับการสนับสนุนจากแหล่งอื่นได้ ในขณะเดียวกัน การจัดสรรงบประมาณที่กำหนดเป้าหมายถูกต้องก็ต้องมีความชัดเจนว่าจะหวังผลกระทบในระยะสั้นหรือระยะยาว การวางกลยุทธ์ทางการตลาดให้เหมาะสม การสร้างความได้เปรียบโดยเปรียบเทียบผ่านการพัฒนาผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์ และการขยับตัวหนีการอาศัยความได้เปรียบจากแรงงานราคาถูกที่ประเทศไทยจะไม่สามารถพึ่งพิงได้ต่อไป

 

การวางนโยบายที่ชัดเจนระหว่างการส่งเสริมอุตสาหกรรมอาหาร “ฮาลาล” กับการส่งเสริม “เครื่องหมายฮาลาล” เป็นอีกเรื่องที่สำคัญ เพราะในปัจจุบันยังคงเป็นความเข้าใจในลักษณะคนละเรื่องเดียวกัน ทั้งๆ ที่มูลค่าเพิ่มที่เกิดขึ้นในแต่ละขั้นตอนการผลิตมีความมากน้อยแตกต่างกันเป็นอย่างมาก ตั้งแต่วัตถุดิบจนถึงผลิตภัณฑ์ และต้นทุนในการรับรองมาตรฐานฮาลาลซึ่งน่าจะน้อยมากและมีส่วนแบ่งในต้นทุนรวมน้อยที่สุด ภาครัฐควรส่งเสริมมุสลิมไทย ให้มองเห็นโอกาสและเข้ามามีบทบาทสำคัญในการผลิตอาหารฮาลาลให้มากขึ้น ควบคู่ไปกับการให้ความสำคัญกับเครื่องหมายฮาลาล เพราะนี่เป็นอีกช่องทางหนึ่งในการสร้างรายได้และยกระดับความเป็นอยู่ของมุสลิมในประเทศไทย

 

ประเด็นต่อมาที่มักถูกมองข้ามและต้องการการแก้ไข คือ ความเป็นธรรมในการกระจายผลได้จากการส่งเสริมอุตสาหกรรมฮาลาล ที่ต้องถกกันให้มากว่าใครคือผู้ที่ควรได้รับประโยชน์จากการส่งเสริมของภาครัฐ ผู้ประกอบการขนาดใหญ่ ขนาดกลาง หรือขนาดเล็ก นั่นหมายถึง คำตอบต่อคำถามที่ว่าการส่งเสริมอุตสาหกรรมอาหารฮาลาลจะเน้นประสิทธิภาพหรือจะสร้างความเท่าเทียมกัน ถ้าประสิทธิภาพก็น่าจะหมายถึงผู้ประกอบการรายใหญ่ ถ้าจะสร้างความเท่าเทียมกันก็หมายถึงผู้ประกอบการรายย่อย หรือจะเลือกทางสายกลางคือผู้ประกอบการขนาดกลาง แต่การจะตัดสินใจให้ถูกต้องอาจต้องเรียนรู้จากประสบการณ์ของหลายประเทศ เช่น เกาหลีใต้ และไต้หวัน ที่ประเทศเหล่านี้เริ่มต้นการพัฒนาหลายอุตสาหกรรมจากการส่งเสริมผู้ประกอบการขนาดกลางและรายย่อย ซึ่งเมื่อถึงจุดหนึ่งผู้ประกอบการกลุ่มนี้ก็เติบโตขึ้นเป็นผู้ประกอบการรายใหญ่ที่ครองตลาดโลก เป็นการพัฒนาที่มุ่งเน้นความเท่าเทียมกันในระยะสั้น โดยได้รับประโยชน์ในเชิงประสิทธิภาพและการเติบโตทางเศรษฐกิจในระยะยาว

 

นอกจากการผลิตอาหารฮาลาลในระดับอุตสาหกรรมแล้ว ปัจจุบันยังมีความพยายามส่งเสริมการให้บริการอาหารฮาลาลในโรงพยาบาล โรงแรม และร้านอาหารหรือภัตตาคารต่างๆ การส่งเสริมให้โรงแรมและโรงพยาบาลมีครัวฮาลาลเป็นเรื่องที่ดี เพราะเป็นการอำนวยความสะดวกแก่นักท่องเที่ยว คนไข้ และญาติ แต่ควรใช้วิธีคิดที่แตกต่างไปจากปัจจุบันที่มองว่าโรงแรมและโรงพยาบาลที่ต้องการผลิตอาหารฮาลาล ควรมีครัวใหญ่เป็นครัวที่ไม่ฮาลาลและมีครัวเล็กเป็นครัวที่ฮาลาล เพราะเป็นวิธีคิดที่ทำให้ผู้ปฏิบัติมองการผลิตอาหารฮาลาลเป็นภาระ ผู้เชี่ยวชาญในวงการฮาลาลหลายท่านชี้ว่าเราต้องเปลี่ยนวิธีคิดใหม่โรงพยาบาลหรือโรงแรมแต่ละแห่งควรมีครัวใหญ่ผลิตอาหารฮาลาลซึ่งทุกคนบริโภคได้ไม่ว่าจะเป็นมุสลิมหรือไม่ก็ตาม และมีครัวเล็กผลิตอาหารที่ไม่ฮาลาลซึ่งผู้ที่ไม่ใช่มุสลิมเท่านั้นต้องการบริโภค

 

ความพยายามสนับสนุนและส่งเสริมผู้ประกอบการร้านอาหารและภัตตาคารฮาลาลเพื่อรองรับนักท่องเที่ยวมุสลิมเช่นเดียวกับประเทศเพื่อนบ้านเป็นแนวคิดที่ดีแต่เป็นดาบสองคม หากดูแลไม่ดีจะส่งผลเสียต่อภาพลักษณ์ของอุตสาหกรรมอาหารฮาลาลโดยรวมได้ เพราะประเทศไทยต่างจากประเทศเพื่อนบ้าน เช่น อินโดนีเซีย และมาเลเซีย ที่มีมุสลิมในประเทศคอยเป็นหูเป็นตาให้รัฐในการตรวจสอบและคุ้มครองสิทธิของผู้บริโภคซึ่งก็คือตัวประชาชนเอง และเราก็ต่างจากประเทศเพื่อนบ้าน เช่น สิงคโปร์ที่มีการบังคับใช้กฎหมายต่างๆ อย่างเข้มงวดเป็นที่น่าเชื่อถือ การส่งเสริมผู้ประกอบการร้านอาหารและภัตตาคารฮาลาลของเราจึงควรพุ่งเป้าไปที่ผู้ประกอบการร้านอาหารและภัตตาคารที่เป็นมุสลิม ซึ่งผลิตอาหารฮาลาลและตลาดก็ให้การยอมรับอยู่แล้ว แทนการส่งเสริมและให้ความรู้ด้านการผลิตอาหารฮาลาลแก่ผู้ประกอบการที่ไม่ใช่มุสลิม ซึ่งต้องมีการใช้จ่ายงบประมาณเพิ่มเติมจำนวนมากและไม่รู้จบในการตรวจสอบความได้มาตรฐานฮาลาล สิ่งที่ผู้ประกอบการร้านอาหารและภัตตาคารมุสลิมต้องการคือการพัฒนามาตรฐานในการให้บริการ ความสะอาดและการแต่งกายของผู้ให้บริการ การปรับปรุงสภาพของร้านอาหารหรือภัตตาคาร และความสามารถของผู้ประกอบอาหารในระดับสากล

 

นอกจากที่กล่าวมาแล้ว ประเด็นที่สำคัญมากแต่มักถูกมองข้ามคือ สวัสดิการทางเศรษฐกิจที่ผู้บริโภคมุสลิมไทยและมุสลิมในส่วนอื่นของโลกได้รับจากการเข้าถึงอาหาร และเครื่องดื่มที่ถูกต้องตามหลักศาสนา และจำเป็นแก่การครองชีพ การที่การส่งออกเป็นอุปทานส่วนเกิน หมายความว่าผลผลิตอาหารฮาลาลต้องได้รับความเชื่อถือและสามารถตอบสนองอุปสงค์ในประเทศของมุสลิมไทยให้ได้เสียก่อน ส่วนที่เกินจึงส่งออกสู่ตลาดโลก ถ้าผู้บริโภคในประเทศยังไม่มีความมั่นใจในมาตรฐานของฮาลาลไทย เพราะขาดการคุ้มครองผู้บริโภค ก็ยากที่จะสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภคในต่างประเทศ ยิ่งไปกว่านั้น นักท่องเที่ยวมุสลิมจากต่างประเทศจำนวนไม่น้อยได้รับบทเรียนจากการบริโภคอาหารที่ไม่ได้ฮาลาลจริงในประเทศไทย และบอกต่อกันปากต่อปาก ทำให้เกิดภาพลักษณ์ไม่ดีต่ออาหารฮาลาลไทย ทางแก้ที่ดีที่สุดสำหรับประเทศไทยที่ไม่ได้มีประชากรส่วนใหญ่เป็นมุสลิม คือการสร้างกลไกและการสนับสนุนองค์กรภาคเอกชนของมุสลิมในการคุ้มครองผู้บริโภคอาหารฮาลาลที่เข้มแข็งและผู้บริโภคสามารถเชื่อมั่นได้

 

การกำหนดเป้าหมายให้ชัดเจนและการวางนโยบายที่เหมาะสมในเรื่องฮาลาล การเรียนรู้และการสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับฮาลาลจะช่วยให้ประเทศไทยมีความพร้อม สามารถร่วมมือกับประเทศอื่นๆ ในประชาคมอาเซียนที่ประชากรส่วนใหญ่เป็นมุสลิมแข่งขันกับประเทศคู่แข่งนอกอาเซียนที่มีส่วนแบ่งในตลาดอาหารฮาลาลโลกกว่าร้อยละ 90 ได้ เพื่อให้เราสามารถเพิ่มส่วนแบ่งในตลาดอาหารฮาลาลโลกได้อย่างเป็นกอบเป็นกำ

 

ผู้เขียน : รศ.ดร.อิศรา ศานติศาสน์

คัดลอกจาก : http://www.bangkokbiznews.com/, 13 ธ.ค.56

 

ตอบ

  • ที่อยู่หน้าเว็บและที่อยู่อีเมล จะกลายเป็นลิงก์โดยอัตโนมัติ
  • Allowed HTML tags: <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Lines and paragraphs break automatically.

More information about formatting options

CAPTCHA
This question is for testing whether you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
8 + 0 =
Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.